Velayetin Değiştirilmesi 

Velayetin Değiştirilmesi 

Velayetin Degistirilmesi Av. Mustafa Kok 2
Velayetin Değiştirilmesi  4

Velayet; bakım, eğitim, koruma, yetiştirme, hakların korunması ve malların yönetimi gibi konuları içerir. Velayetin değiştirilmesi, çocukların velayeti ebeveynlerden birinde olmayan diğer ebeveyn tarafından açılan önemli bir aile hukuku davasıdır. Reşit olmayan çocuklar için anne ve babanın çocuk üzerindeki tüm sorumluluk ve haklarını ifade eden velayet, doğumdan 18 yaşına kadar devam eder.

Evlilik süresince velayet hakkı evli ana ve babaya aittir, ancak boşanma halinde bu hakkın  kime verileceği, davanın önemli unsurlarından birini teşkil eder. Velayet belirlendikten sonra ebeveynlerin hayatındaki değişiklikler (yeniden evlenme, taşınma, vefat veya kişisel ilişki düzenlemesi gibi) üzerine hâkim, mevcut şartlara uygun yeni bir  karar alabilmektedir.

Eğer bir değişiklik velayetin mevcut düzeninde bir değişikliği zorunlu kılıyorsa ve çocuğun üstün menfaatleri bunu gerektiriyorsa, velayetin değişmesine karar verilebilir. Esasen, karar verilirken çocuğun yararı en önemli kıstas olarak kabul edilir. Çocuğun dini eğitimi ve diğer eğitim konuları da velayet haklarının bir parçasıdır. Velayet dahilinde ebeveynler, çocukları adına üçüncü kişilerle yasal işlemler yapabilirler. 

Sonuç olarak, velayetin değiştirilmesi sürecinde en önemli öncelik her zaman çocuğun üstün menfaatleri ve yararıdır. Bu süreçlerde hukuki danışmanlık almak ve prosedürleri eksiksiz takip etmek, ebeveynler için büyük önem taşır.

Velayetin Değiştirilmesi Davası

Velayetin değiştirilmesi davası, velayet hakkı verilmiş olan anne veya babanın yaşam şartlarının değişmesi, veya farklı nedenlerle velayet görevini uygun şekilde yerine getirememesi durumunda, çocuğun yararlarının korunması amacıyla açılan bir davadır. Bu dava, onsekiz yaşını doldurmamış çocuğun menfaatini gözeterek, velayeti diğer ebeveyne geçirmeyi amaçlar.

Velayetin değiştirilmesi davalarında, mahkeme çekişmeli durumları netleştirme amacıyla her iki tarafın sunduğu delilleri dikkatlice değerlendirir. Davanın hassasiyeti göz önünde bulundurularak, hem ebeveynlerden hem de varsa tanıklardan elde edilen bilgilerle bir kanıya varmaya çalışılır.

Davanın seyrinde, öncelikle hakim delil sorar; ebeveynlerin iddialarını destekleyen veya çürüten her türlü kanıtı sunmalarını ister. Sunulan bu deliller, hakim tarafından detaylıca gözden geçirilir ve velayet değişikliği talebinin meşruiyeti sorgulanır.

Karara varma aşamasında, bazı teknik ya da özel konularda uzmanlardan rapor alınır. Bu raporlar, çocuğun psikolojik, fiziksel ve eğitimsel durumu gibi kritik konularda derinlemesine bilgi sağlar ve hakimin daha doğru bir karar vermesine olanak tanır.

Çocuğun yaşına ve anlayış kapasitesine bağlı olarak, çocuğun kendi görüşlerinin de dikkate alınması önemlidir. Çocuğun üstün yararı, karar verilirken en önemli unsurdur ve hakim, çocuğun ifadesini mevcut bilgiler çerçevesinde değerlendirir.

Mahkemenin isteği üzerine, bir sosyal inceleme raporu hazırlanır. Bu rapor, çocuğun hangi ebeveyn ile yaşamasının onun yararına daha uygun olacağını veya velayetin değiştirilmesi gerekliliğini ortaya koymak için hazırlanır. Sosyal inceleme raporundaki bulgular, hakimin nihai kararı üzerinde büyük bir etkiye sahiptir.

Hakim, sosyal inceleme raporunu ve mahkemede toplanan delilleri değerlendirecek ve bu kapsamlı bilgi birikimi sonucunda, velayetin değiştirilip değiştirilmemesi gerektiğine ilişkin kesin bir hüküm kuracaktır. Her durumda, çocuğun iyiliği ve sağlıklı gelişimi, verilecek olan kararın merkezinde yer alacaktır.

Velayetin değiştirilmesi kararları, çocukların geleceğini doğrudan etkilediği için oldukça kritiktir. Bu sebeple, mahkemenin, delilleri titizlikle incelemesi ve her kararı çocuğun üstün yararını gözeterek vermesi esastır.

Velayetin Degistirilmesi Av. Mustafa Kok 1
Velayetin Değiştirilmesi  5

Velayetin Değiştirilmesi Süreci

Velayetin değiştirilmesinde esas olan, çocuğun fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının en iyi şekilde karşılanabilmesidir. Velayet, 18 yaş altı çocuklar için söz konusu olup, velayetin değiştirilmesinin vermek isteyen kişi çocuğun yararına olacağını düşündüğünde başvuruda bulunabilir.

Anne veya babanın evlenmesi doğrudan velayeti değiştirmek için bir sebep olmasa da, çocuğun menfaati gerektirdiğinde ve koşullar değiştiğinde velayetin değiştirilmesine karar verilebilir.

Eğer velayet hakkı kötüye kullanılıyorsa veya velayetle ilgili yükümlülükler yerine getirilmiyorsa, ilgili taraf velayetin değiştirilmesi için mahkemeye başvurabilir.

Velayetle ilgili kararlar, kamu düzenini ilgilendirdiğinden dolayı, bu tür davalarda tarafların anlaşması doğrudan bir sonuç doğurmayacaktır. Hakim, çocuğun en iyi menfaatini göz önünde bulundurarak karar verecektir.

Velayet Değişikliği ve Haklar

Boşanma sürecinde, hakimin reşit olmayan çocuk hakkında karar verirken en çok önem atfettiği konu çocuğun menfaatidir. Velayetin nasıl belirleneceği, çocuğun hangi ebeveyn ile daha iyi bir geleceğe sahip olacağını belirlemede kritik bir faktördür. Velayeti elinde bulunduran ebeveynin bu hakkı kötüye kullanması, velayet değişikliği davası açılması için yeterli bir gerekçe oluşturur.

Bu dava ile ilgili olan taraf, velayetin kendisine verilmesini, çocuğun yararına olacak şekilde talep etme hakkına sahiptir. Ayrıca, bu dava türünde, velayet sahibi ebeveynin yeni bir evlilik yapması otomatik olarak velayet değişikliğine neden olmaz. Ancak çocuğun yararına olacak durum baş gösterirse, velayetin değişip değişmemesi mahkeme tarafından değerlendirilir.

Velayetin Değiştirilmesi Sebepleri

Velayetin değiştirilmesi, Türk Medeni Kanunu uyarınca mümkün olan bir hukuki süreçtir. Ebeveynler arasında anlaşmalı boşanma protokolünde “velayet kendisine verilen taraf evlenirse velayet diğer tarafa geçer” ya da “taraflar ileride velayet davası açamaz” gibi hükümler yer alsa bile, bu tür maddeler bağlayıcı değildir.

Bu yöndeki mahkeme kararları kesin hüküm niteliği taşımaz. Velayetin değiştirilmesi, çocuğun menfaatine olan herhangi yeni bir durumda, yani değişen koşullar göz önünde bulundurularak talep edilebilir.

Türk Medeni Kanunu madde 183’e göre, ortaya çıkan yeni durumlar aşağıdaki hallere bağlı olarak velayetin değişmesini gerektirebilir.

Yeniden evlenme tek başına velayet değişikliği için yeterli bir sebep değildir. Ancak, evlilik durumunun çocuğun bakımı ve menfaatleri üzerinde olumsuz bir etkisi varsa, velayet değiştirilebilir.

Eğer ebeveyn başka bir yere taşınıyor ve bu durum çocuğun yaşamını olumsuz etkiliyorsa, velayet değişikliği gündeme gelebilir.

Anne ya da babanın ölümü halinde hakim, resen veya istem üzerine gerekli düzenlemeleri yapabilir.

Eğer velayeti elinde bulunduran ebeveyn, çocuğu ihmal ederse veya terk ederse, velayet hakkının değiştirilmesi istenebilir.

Velayetin değiştirilmesi için mahkeme kararı gerekmekte olup, velayet davası açmak isteyen tarafın çocuğun menfaatine aykırı durumları somut delillerle ortaya koyması ve yargı sürecin işletilmesi esastır. Taraflar arasında anlaşmazlık varsa ve çocuğun menfaati bunu gerektiriyorsa, velayetin değiştirilmesi için mahkemeye başvurulabilir. Hakim, çocuğun menfaatini her şeyin üzerinde tutarak karar verir.

Velayetin değiştirilmesi sürecinde unutulmamalıdır ki, her karar, çocuğun yüksek menfaatleri gözetilerek alınır ve bu, hakimin öncelikli değerlendirme kriteridir.

Tapu Iptal Ve Tescil Davasi 1
Velayetin Değiştirilmesi  6

Velayetin Değiştirilmesi Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme

Velayetin değiştirilmesi, alınması veya geri verilmesi ile ilgili davalar Aile Mahkemelerinin görev alanına girmektedir. Aile Mahkemesi, bu tür davalarda karar vermek üzere yasal olarak yetkilendirilmiştir. Özellikle velayet üzerinde meydana gelen anlaşmazlıkların çözümünde aile mahkemeleri görevlidir. 

Velayetin değiştirilmesi veya kaldırılması ile ilgili bir dava, hem davalı tarafın hem de talepte bulunan tarafın ikamet ettiği mahkemelerde görülebilir.

Velayetin değiştirilmesi için açılacak dava esnasında bu konuyla ilgili tüm taraflar aile mahkemesine başvuruda bulunabilecek ve yetkili mahkeme, davanın ilgili taraflarının yaşadıkları yere göre tespit edilecektir.

Bu bilgiler doğrultusunda, velayetin değiştirilmesi konusunda bir yargı sürecine girmeyi düşünen bireylerin, işlemlerini doğru mahkemede yürütmeleri ve ilgili hukuki prosedürleri dikkate almaları gerekmektedir.

Yorum yapın