Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçu


Çocuk kaçırma ve alıkoyma suçu, Türk Ceza Kanununun 234 maddesi altında “Aile Düzenine Karşı Suçlar” başlığı ile iki farklı durumu kapsayan ciddi bir suçtur. Suçun işlenebilmesi için belirli koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir.

  1. Velayeti Olmayan Ebeveyn veya Akraba Tarafından Çocuğun Kaçırılması (TCK m.234/1): Çocuğu, velayet hakkı bulunmayan anne veya babanın ya da üçüncü dereceye kadar olan kan hısımlarının, çocuğun yasal velisinin izni olmadan kaçırması durumunda söz konusu suç işlenmiş olur.
  2. Bir yabancı tarafından evi terk eden çocuğun kaçırılması (TCK m.234/3): Eğer bir çocuk kendi isteğiyle evini terk etmiş ve bir yabancı, ailesi veya yetkili makamların bilgisi olmadan çocuğu yanında tutuyorsa (örneğin eve götürme, birlikte gezi yapma vb.), bu eylemde çocuk kaçırma ve alıkoyma suçunu oluşturur. 

Bu suç, genellikle çocuğun ailesinden zorla ya da kandırma yoluyla uzaklaştırılması ve onların rızasının dışında bir yerde zorla tutulması eylemlerinde gerçekleştirilir. Bu suç 16 yaşını tamamlamamış çocuklara karşı işlenebilir. 

Anne-Baba veya Akrabalar Tarafından Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçu

Ebeveynler arasında boşanma süreçleri zaman zaman karmaşık hale gelebilir ve bu dönemlerde, velayet kararlarına uygun olmayan davranışlar suç teşkil edebilir. Eğer bir anne veya baba, velayet hakkı kendisinde olmadığı halde 16 yaşını doldurmamış çocuğunu, yasal velisinin, vasinin veya koruyucunun gözetimi altından kaçırır veya alıkoyarsa, çocuk kaçırma ve alıkoyma suçu işlenmiş olur. Örneğin, devam etmekte olan bir boşanma davasında, çocuğun geçici velayeti verilmemiş bir ebeveyn tarafından kaçırılması bu suçu oluşturur.

Üçüncü derece kan hısımları ise çocuğun amcası, dayısı, halası ve teyzesi gibi yakın akrabalardır. Bu kişiler de henüz onaltı yaşını tamamlamamış bir çocuk kaçırdığında aynı suçu işlemiş sayılırlar. Ancak, çocuk 16 yaşını doldurduysa, ebeveyn veya üçüncü derecede kan hısımları tarafından yapılan bir kaçırma veya alıkoyma eylemi suç kapsamına girmez.

Bu suçun işlenip işlenmediğini belirlerken, çocuğun rızasının alınıp alınmadığı değil, yasal koruyucusunun rızası gözetilir. Dolayısıyla, çocuğun “kaçırılma” eylemine razı olup olmaması suçun varlığını etkilemez.

Bunun istisnası, çocuğun kaçırılmasının veya alıkonulmasının zorunluluk hali gibi bazı durumlarda gerçekleşmesidir. Eğer kaçıran kişi çocuğu korumak için böyle bir eyleme başvurduğunu kanıtlayabilir ise bu durum cezai sorumluluktan muaf tutulabilir.

Çocuk kaçırma ve alıkoyma suçu, yalnızca ebeveynler arasındaki anlaşmazlıklarla sınırlı değildir. Akraba olup olmadığına bakılmaksızın herhangi bir kişi tarafından gerçekleştirilen bu eylem, ilgili yasalar çerçevesinde değerlendirilir ve gereken yasal işlemler uygulanır.

Yabancılar Tarafından Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçu

Bu suçun gerçekleşebilmesi için belirli şartların bir arada olması gerekmektedir. Anlayışımız doğrultusunda, yabancılar tarafından işlenen bu suç, çocuğun kanuni temsilcilerinin (anne, baba veya velayeti elinde bulunduran kişiler) haberi veya onayı olmadan kendi isteğiyle evden ayrılmasını ve bu durumu bilen bir kişinin, çocuğun ailesini veya yetkili makamları (polis, jandarma, savcılık gibi) durumdan bilgilendirmeksizin çocuğu yanında barındırmasını içermektedir.

Bir çocuğun, rızası dahilinde evi terk etmesi ve suç failinin yanına gitmesi veya orada kalmayı kabul etmesi gerekir. Şayet çocuk, tehdit, kuvvet, aldatmaca gibi yöntemlerle bir yabancı tarafından yanında tutulursa bu, “kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma” suçunun işlenmesi anlamına gelir. 

Türk Ceza Kanununun 234/3. maddesine göre, kanuni temsilcisinden habersiz olarak evi terk eden ve kendi rızasıyla yetişkin bir bireyin yanında kalan çocuğun ailesini veya yetkili makamları bilgilendirmeyen kişi, başvuru üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına çarptırılır. Kritik bir nokta, kanuni temsilcinin çocuğun bir yerde kalmasına veya gitmesine yönelik rızasının, suç oluşumunu engelleyici bir unsurdur.

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçu Cezası

Velayeti ellerinde bulunmayan veya bu hakları mahrum bırakılmış anne-baba ya da üçüncü dereceye kadar olan kan akrabaları, 16 yaşını doldurmamış bir çocuğu zor kullanmadan ya da tehdit etmeden kaçırırsa veya alıkoyarsa Türk Ceza Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasına göre üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile yargılanır. 

Bu suçun işlenme şekli eğer cebir veya tehdit içeriyor ise veya çocuk 12 yaşını tamamlamamış ise cezanın miktarı bir kat artırılır.  (TCK madde 234/2). Burada önemli olan, çocuğun yaşının 12 ile 16 yaş aralığında olması ve suçun zorlama ya da tehdit olmadan gerçekleşmiş olmasıdır.

Ayrıca, ebeveyn veya yasal temsilcisinin bilgisi ya da rızası olmaksızın evi terk eden bir çocuğu, çocuğun kendi rızası ile yanlarında bulundursalar bile, aile bireylerini veya ilgili yetkili makamları bilgilendirmeksizin yanında tutanlar da şikayet durumunda üç aydan bir yıla kadar hapis cezalık bir eylem içinde bulunmuş olurlar.

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçunda Adli Para Cezası

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu sebebiyle ceza almış kişiler için cezanın adli para cezasına çevrilme imkanı bulunur. 

Hukuki süreç içinde, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunda adli para cezası uygulanabilir bir ceza türü olmakla birlikte, bu konuda atılacak adımlar, davanın şartlarına ve mahkemenin yorumuna bağlıdır. Her dava farklılık gösterdiğinden, somut olayın özellikleri bu kararı etkileyen temel faktörlerdendir.

Bir mahkemenin, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunda verilen hapis cezasını adli para cezasına dönüştürme kararı vermesi için çeşitli kriterler göz önünde bulundurulur.

  1. Suçun ağırlığı
  2. Suçun işleniş biçimi
  3. Mağdurun durumu
  4. Sanığın kişisel şartları

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunda adli para cezasının uygulanması, özel şartlar altında ve daima yargısal denetim mekanizmalarının bir parçası olarak ele alınır.

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu, çocuğun hukuka aykırı bir şekilde bir yerden başka bir yere götürülmesini veya alıkonulmasını ifade eder. Bu tip suçlar ciddi yaptırımlara neden olan eylemlerdir ve genellikle hapis cezası gibi ciddi cezaları gerektirir. Fakat hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), bazı durumlarda yargıcın verdiği cezanın mahkeme kayıtlarında belirli bir denetim süresi boyunca açıklanmasının geri bırakılmasına ve şartların yerine getirilmesi durumunda ceza kararının ortadan kalkması sürecine verilen isimdir.

HAGB, sanığın gelecekteki yaşamını olumsuz etkileyecek bir sabıka kaydının oluşmasını engelleyebilir. Bu uygulama, suçlunun tekrar suç işleme olasılığının düşük olduğu ve topluma yeniden kazandırılmasının mümkün olduğu durumlarda devreye girer.

HAGB kararı verilen sanığın, denetim süresince belirlenen koşullara uygun hareket etmesi gerekmektedir. Eğer bu süre içerisinde herhangi bir yükümlülüğe aykırılık tespit edilirse veya yeni bir suç işlenirse, HAGB kararı iptal edilir ve asıl hükmedilen ceza uygulanır. Ancak sanık, denetim süresini koşullara uygun şekilde tamamlarsa çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu ile ilgili hapis cezası gibi cezalar infaz edilmez ve bu dava ile ilgili hüküm açıklanmaz olarak kalır.

Bu sürecin sonunda eğer sanık koşullara uyum sağlamış ise davanın düşmesi sonucu ile karşılaşılır ve bu, sanığın adli sicil kaydında herhangi bir iz bırakmadan topluma yeniden kazandırılmasını sağlar.

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçunda Erteleme

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunda erteleme, hukuki bir terim olarak, mahkemenin bu suçtan dolayı verdiği hapis cezasının, belirli şartların varlığında, belli bir süre için cezaevinde çekilmemesine izin verilmesi sürecini ifade eder. Mahkeme, suçun vahameti, sanığın kişilik özellikleri, davranışları ve gelecekte suç işleme olasılığı gibi kriterleri göz önünde bulundurarak hüküm verir ve hapis cezasını erteleyebilir.

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunda erteleme kararı, yargı sürecinde ve mahkemenin takdir yetkisinde ele alınarak, sanığa ikinci bir şans ve toplum içinde rehabilite olma fırsatı sunar. Ancak bu kararlar, her davanın özelliklerine göre değişiklik gösterebilir ve titiz değerlendirmeye tabi tutulur.

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçunda Şikayet Süresi

Çocukların kaçırılması ve alıkonulması, Türk Ceza Kanununun 234. maddesinde düzenlenmiş ciddi bir suçtur. TCK’nın 234/3 maddesi gereği, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması eylemi şikayete tabi suçlar kategorisinde yer almaktadır. Bu durum, suçun mağdurları ya da mağdurun yakınları tarafından yapılan şikayet üzerine harekete geçilmesi gerektiğini ifade etmektedir.

TCK’nın 234. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında tanımlanan çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçlarının soruşturulması savcılık makamları tarafından re’sen, yani herhangi bir şikayet olmaksızın başlatılır. 

Şikayet hakkının kullanımı ile ilgili olarak, suçun işlendiği tarihten itibaren, belirlenen dava zamanaşımı süresi içinde şikayetin yapılması mümkündür. Bu süre zarfında ilgili şikayette bulunulmaması halinde suç zaman aşımına uğrayabilir.

Öte yandan, şikayetçi tarafından şikayetten vazgeçilmesi halinde bu, ceza davasının düşmesine ve dolayısıyla yargı sürecinin sonlandırılmasına sebebiyet verebilir. Bu, mağdurların ve yasal temsilcilerin, suçla ilgili olarak yasal haklarını ve seçeneklerini dikkatli bir şekilde değerlendirmeleri gerektiğini göstermektedir.

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu ile karşı karşıya olan bireylerin, vakit kaybetmeden hukuki destek alarak haklarını korumaları önem arz etmektedir. 

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçunda Zamanaşımı

Ceza hukukunda, kamu düzeninin korunması esastır ve bu nedenle suçların zamanaşımına uğraması durumu, adli süreçlerde önemli bir husustur. Bu çerçevede, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunda yargılamayı etkileyebilecek zamanaşımı süreci, savcılar ve hakimler tarafından resen, yani tarafın talebi olmaksızın dikkate alınır.

Adalet sistemi içerisinde, faillerin cezasız kalmalarını engellemek amacıyla suçu işleyen kişilerin belirli bir zaman dilimi içinde yargı önüne çıkarılması gerekmektedir. Bu suç türünde, zamanaşımı süresi 8 yıl olarak belirlenmiştir.

Bu süre zarfı içerisinde, eğer suçun failleri hakkında dava açılmamış veya hüküm verilmemiş ise, zamanaşımı devreye girer ve suç hukuki anlamda cezai takibata kapalı hale gelir. Ancak, suçun mağduru olan çocuk ve onların aileleri için adaletin yerine getirilmesi adına, yargılamaların zamanında ve etkin bir şekilde yapılması büyük önem taşır.

Özet olarak, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunda zamanaşımı süresi 8 yıldır ve bu süre, ceza yargılaması içinde, adaletin gerçekleştirilmesi için kesintisiz bir şekilde nazara alınır. 

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçunda Uzlaşma

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması, mağdur ve fail arasında uzlaşma sağlanabilen suçlar kategorisinde yer almaktadır. Bu konuda uzlaşma, adli süreçlerin bir parçası olarak ele alınır ve uzlaştırmacı adında bir aracının gözetiminde gerçekleştirilir.

Uzlaşma süreci sayesinde, mahkemelerin iş yükü hafifler, uzun süren davalardan kaçınılır ve tarafların psikolojik olarak rahatlamasını sağlanır. Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunda uzlaşma, hassas bir süreçtir ve her iki tarafın da haklarının korunmasını sağlayarak adaletin yerini bulmasında önemli bir rol oynar.

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçunda Görevli Mahkeme

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması ciddi bir suçtur. Asliye ceza mahkemesi, bu tür davaların görülmesinde görevli olup, yargılama sürecini kanunların öngördüğü usul ve esaslara göre gerçekleştirir.

Yorum yapın

Ara WhatsApp